Nhật Chủ là Thiên Can của trụ ngày trong lá số Bát Tự và thường được dùng làm điểm xuất phát để phân tích một người. Ví dụ người sinh ngày Giáp Tý có Nhật Chủ là Giáp Mộc. Tuy nhiên, biết Nhật Chủ mới chỉ là bước đầu: để hiểu lá số cần đặt nó trong quan hệ với tháng sinh, các can chi còn lại và Ngũ Hành.
Nhật Chủ nằm ở đâu trên lá số Bát Tự?
Một lá số gồm bốn trụ: năm, tháng, ngày và giờ; mỗi trụ có một Thiên Can và một Địa Chi. Thiên Can của trụ ngày được gọi là Nhật Chủ hay Nhật Nguyên. Đây là ký hiệu đại diện cho “mình” khi xem các mối quan hệ trong lá số.
Bạn có thể lập lá số Bát Tự miễn phí để xem chính xác trụ ngày theo giờ sinh. Không nên tự đổi ngày dương sang âm rồi đoán Nhật Chủ, vì ranh giới ngày và tiết khí có thể làm kết quả sai lệch.
Mười Nhật Chủ và Ngũ Hành
Mười Thiên Can tạo thành mười Nhật Chủ, chia theo năm hành và tính âm dương:
| Ngũ Hành | Dương | Âm |
|---|---|---|
| Mộc | Giáp | Ất |
| Hỏa | Bính | Đinh |
| Thổ | Mậu | Kỷ |
| Kim | Canh | Tân |
| Thủy | Nhâm | Quý |
Hình tượng của Can giúp người học ghi nhớ nhanh: Giáp như cây lớn, Ất như cỏ hoa; Bính như mặt trời, Đinh như ngọn đèn. Các hình tượng này chỉ gợi mở cách quan sát, không phải kết luận rằng mọi người cùng Nhật Chủ đều có một tính cách giống hệt nhau.
Vì sao không thể chỉ xem Nhật Chủ?
Một Nhật Chủ Mộc sinh vào mùa xuân được mùa sinh trợ lực khác với Mộc sinh giữa mùa thu, khi Kim vượng. Tương tự, một Can có thể được các can chi khác sinh trợ hoặc bị tiết, khắc. Vì vậy, luận Bát Tự luôn cần trả lời các câu hỏi:
- Nhật Chủ có đắc lệnh theo tháng sinh không?
- Trong các Địa Chi có gốc rễ hay hành sinh trợ cho Nhật Chủ không?
- Các Thiên Can khác đang sinh, khắc hay làm hao khí của Nhật Chủ?
Ba điểm này quyết định xu hướng thân vượng hay thân nhược. Khi đã có bức tranh đó mới có cơ sở tìm Dụng Thần và hiểu hành nào giúp lá số cân bằng.
Cách xem Nhật Chủ cho người mới
- Lập lá số từ ngày, tháng, năm và giờ sinh chính xác.
- Xác định Can ở hàng ngày — đó là Nhật Chủ.
- Quy đổi Can sang hành và âm dương theo bảng trên.
- Xem tháng sinh để biết khí mùa đang nghiêng về hành nào.
- Đọc tiếp quan hệ với các hành còn lại thay vì kết luận ngay từ một Can.
Nếu chưa quen các ký hiệu, bài Thiên Can Địa Chi là gì sẽ giải thích nền tảng về 10 Can, 12 Chi và chu kỳ 60 năm.
Nhật Chủ dùng để làm gì trong luận giải?
Nhật Chủ là “mốc tham chiếu” để xác định Thập Thần: hành cùng loại là Tỷ Kiên/Kiếp Tài, hành sinh cho Nhật Chủ là Ấn, hành do Nhật Chủ sinh ra là Thực Thương, hành bị Nhật Chủ khắc là Tài và hành khắc Nhật Chủ là Quan Sát. Qua đó, người luận có một ngôn ngữ để xem sự cân bằng giữa năng lực bản thân, nguồn lực, đầu ra, tiền bạc và kỷ luật.
Nhật Chủ cũng giúp đánh giá một giai đoạn vận hành thuận hay khó. Nhưng không nên dùng nó để gắn nhãn tuyệt đối về nghề nghiệp, tình duyên hoặc sức khỏe. Lá số là một hệ thống; quyết định thực tế vẫn cần dựa trên năng lực, hoàn cảnh và lựa chọn của mỗi người.
Câu hỏi thường gặp
Nhật Chủ có phải là mệnh theo năm sinh không? Không. Mệnh theo năm sinh thường là nạp âm của năm, còn Nhật Chủ lấy Thiên Can ngày sinh. Hai khái niệm phục vụ hai cách xem khác nhau.
Không biết giờ sinh có xem được Nhật Chủ không? Vẫn xác định được khi ngày sinh đã chính xác, nhưng thiếu trụ giờ sẽ làm lá số thiếu một phần dữ liệu quan trọng.
Nhật Chủ có thay đổi không? Không. Nó được xác định từ thời điểm sinh. Điều thay đổi là ảnh hưởng của Đại Vận và Lưu Niên lên lá số gốc.
Bắt đầu từ Nhật Chủ là cách học Bát Tự rõ ràng nhất. Tra cứu lá số Bát Tự để xem đầy đủ bốn trụ và quan hệ Ngũ Hành của bạn.
